Bratislava

Home > Regio-informatie > Slowakije > Bratislava

Bratislava, de hoofdstad van Slowakije en bestuurlijk centrum van het Westslowaakse district, ligt aan de noord-oever van de Donau aan de voet van de Kleine Karpaten. Bovendien ligt het dichtbij de grens van Oostenrijk en Hongarije, op slechts 60 kilometer van Wenen. In Bratislava zetelt de Slowaakse Academie van Wetenschappen; de Comeniusuniversiteit, verschillende hogescholen en vakscholen, de Nationale Galerij en het Nationaal Museum maken van de stad een echte culturele metropool. De 420.000 inwoners van de grootste stad van Slowakije leven overwegend van de industrie (chemie, machinebouw, levensmiddelen). Misschien minder bekend maar met meer dan 1000 hectare wijngaarden langs de hellingen van de Kleine Karpaten is Bratislava het grootste wijnbouwcentrum van Slowakije (en zelfs van voormalig Tsjechoslowakije).

Geschiedenis

De zogenaamde "Poort van Theben", de doorgang van de Donau tussen de Alpen en de Karpaten, vormde al in prehistorische tijden een snijpunt van belangrijke handelsroutes: de scheepvaartroute op de Donau en het transport te land tussen de Oostzee en de Middellandse Zee. De routes werden bewaakt vanaf burchten bij Bratislava en Devín. Rond 15 voor Christus bereikten de Romeinen na de verovering van Raetia en Pannonië de Donau en stichtten ze ter bescherming van de grote stad Carnuntum bij het huidige Deutsch-Altenburg in Neder-Oostenrijk verschillende fortificaties, enkele in de omgeving van het huidige Bratislava. Nadat de volkeren in het Donaugebied zich aan de Romeinse heerschappij hadden ontworsteld, vestigden zich hier de Goten, Hunnen, Avaren en tenslotte, in de 6e eeuw, de Slaven. Deze fortificaties waren ook en van de belangrijkste centra van het Groot-Moravische Rijk. In een oorkonde uit 907 wordt de plaats Brezalauspurc vermeld, hetgeen afgeleid zou kunnen zijn van de vorstennaam Breslav.

Burcht

De burcht domineert de stad. Het terrein van de burchtheuvel wordt al van oudsher gebruikt. Behalve de Groot-Moravische Basilika stond hier in paleis, later een woontoren en uiteindelijk werd in de 15e eeuw door koning Siegmund een grote laat-gotisch paleis gebouwd. De burcht werd door muren en torens verdedigd, die in het westen en het noorden nog behouden zijn.

Centrum

Onderaan de burcht streken al zeer vroeg kooplui en handwerkers neer. Een koninklijke markt werd hier in 1151 aangelegd. In de 12e eeuw werd het tot dan toe op de burcht gelegen kerkcentrum naar hier verlegd. De betekenis van de nederzetting onderaan de burcht groeide en in 1291 verkreeg de stad belangrijke rechten en diverse privileges. Tegen het einde van de 13e eeuw begon de bouw van de vestingwerken. Delen van deze vestingwerken zijn nog het beste bewaard in het westelijke deel van de stad. Van de oorspronkelijke ingangen staat alleen nog de Michaelpoort met de toren.

Bezienswaardigheden

In de door muren omringde stad ontstonden beetje bij beetje de gotische dominanten van de parochiekerk, de Clarissenkerk (kostol Klarisiek), de Franciscanenkerk (kostol Františkánov) en de toren van het stadhuis. Stenen profane huizen met bewaard gebleven architectonische details omzoomden de pleinen en straten. De stad won aan betekenis door de oprichting van de universiteit, de Academia Istropolitana in het jaar 1465.

Vanwege de Turkse oorlogen werden de belangrijkste overheidsdiensten naar Bratislava verplaatst, waarna Bratislava hoofdstad werd van Hongarije en kroningsstad voor de Hongaarse koningen.

In de loop van de 17e en 18e eeuw werd de burcht, de zetel van de Hongaarse stadhouders, verbouwd. In de stad als ook buiten de stadsmuren werden door de adel en rijke burgers barokpaleizen gebouwd, die het stadsbeeld veranderden. Nieuwe religieuze orden, die in de stad kwamen, bouwden kerken en kloosters (Ursulinen, Elizabeth, Onze Lieve Vrouw, Jezuieten, Kapucijnen, Trinitariër en de Barmhartige Broeder Orden). In hun interieurs bevinden zich werken van toenmalige kunstenaars: schilders en beeldhouwers. De belangrijkste in Bratislava werkzame beeldhouwer was G.R. Donner.

In 1811 is de burcht uitgebrand. De wederopbouw begon pas in de tweede helft van de 20e eeuw. Nu zijn hier de representatieruimtes en museum verzamelingen te zien.

Top

Aanbevolen minimale resolutie is 800x600